Η σκοτεινή πλευρά της βιταμίνης Β2 - Γιατί ενισχύει τα καρκινικά κύτταρα

Η ριβοφλαβίνη, γνωστή και ως βιταμίνη Β2,  θεωρείται εδώ και δεκαετίες κλειδί για την υγεία των κυττάρων, προστατεύοντάς τα από το οξειδωτικό στρες. Ο οργανισμός δεν μπορεί να την παράγει μόνος του, οπότε η πρόσληψή της γίνεται μέσω τροφών όπως γαλακτοκομικών, αυγών, κρέατος και πράσινων λαχανικών. Μέσα στα κύτταρα, η βιταμίνη μετατρέπεται σε «βοηθούς», που υποστηρίζουν τον μεταβολισμό και θωρακίζουν τα κύτταρα από βλάβες.

Όμως, νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο Julius-Maximilians του Würzburg δείχνει ότι αυτή η προστατευτική δράση έχει και μια σκοτεινή πλευρά: η ίδια διαδικασία μπορεί να βοηθά τα καρκινικά κύτταρα να επιβιώσουν. Η βιταμίνη B2 φαίνεται να προστατεύει τα καρκινικά κύτταρα από τη φερρόπτωση, μια ειδική μορφή προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου που συνδέεται με την υπερφόρτωση του κυτταρικού αντιοξειδωτικού συστήματος από σίδηρο. Με απλά λόγια, η ίδια βιταμίνη που διατηρεί τα κύτταρα υγιή και ασφαλή, μπορεί ταυτόχρονα να επιτρέπει στους όγκους να αποφύγουν τον φυσιολογικό «καθαρισμό» μέσω θανάτου των κυττάρων.

Η σημασία της φερρόπτωσης

Η διαδικασία της φερρόπτωσης είναι σημαντική, γιατί επιτρέπει στο σώμα να απαλλαγεί από κατεστραμμένα ή επικίνδυνα κύτταρα χωρίς να προκαλείται φλεγμονή. Στα καρκινικά κύτταρα, ενισχύονται οι αμυντικοί μηχανισμοί. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μοντέλα καρκινικών κυττάρων και επεξεργασία γονιδίων για να δείξουν ότι όταν τα επίπεδα βιταμίνης B2 μειώνονται, τα καρκινικά κύτταρα γίνονται πιο ευάλωτα στη συγκεκριμένη διαδικασία.

Αυτό ανοίγει τον δρόμο σε μια πιθανή θεραπευτική στρατηγική: τον στοχευμένο αποκλεισμό του μεταβολισμού της βιταμίνης B2 για να προκαλείται επιλεκτικά ο θάνατος των καρκινικών κυττάρων. Ένα υποψήφιο μόριο είναι η ροζεοφλαβίνη, που παράγεται από βακτήρια και μοιάζει με τη βιταμίνη. Αυτή η φυσική ουσία κατάφερε στο να προκαλέσει φερρόπτωση ακόμα και σε χαμηλές συγκεντρώσεις, υποδεικνύοντας τη δυνατότητα αξιοποίησης της διαδικασίας για ανάπτυξη νέων θεραπειών.

Πέρα από τον καρκίνο

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι αυτή η ανακάλυψη δεν αφορά μόνο τον καρκίνο. Η φερρόπτωση εμπλέκεται επίσης σε νευροεκφυλιστικές παθήσεις και σε βλάβες οργάνων μετά από μεταμοσχεύσεις ή ισχαιμικά επεισόδια. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο μεταβολισμός της βιταμίνης B2 επηρεάζει τη διαδικασία μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους για θεραπείες σε διάφορες ασθένειες όπου η απόπτωση είτε υπερλειτουργεί είτε είναι ανεπαρκής.

Προς το παρόν δεν υπάρχει φάρμακο ή συμπλήρωμα που να εκμεταλλεύεται πλήρως αυτή τη γνώση. Η επόμενη φάση έρευνας θα επικεντρωθεί στην ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών ουσιών που θα μπλοκάρουν τον μεταβολισμό της βιταμίνης B2 και θα δοκιμαστούν σε προκλινικά μοντέλα καρκίνου, με στόχο στοχευμένες και πιο ασφαλείς θεραπείες.